Tussen verleden en toekomst: de Koaiwei krijgt een nieuwe basis
5 juni 2026
Wie door de Friese Wouden rijdt, kent ze wel: de smalle weggetjes van klinkers, met sloten vlak langs de berm en een uitstraling die al tientallen jaren nauwelijks veranderd lijkt. Prachtig om te zien, maar voor het verkeer van vandaag vormen ze steeds vaker een uitdaging. Op de Koaiwei in Readtsjerk werkt Schagen Infra daarom aan een oplossing die twee werelden samenbrengt: de uitstraling van vroeger en de draagkracht van nu.
"We zijn hier bezig met de reconstructie van de Koaiwei," vertelt projectleider Klaas Jan Solle. "De weg bestond volledig uit gebakken waaltjes. Mooi materiaal, maar zulke wegen zijn nooit ontworpen voor het zwaardere verkeer van tegenwoordig."
Zes jaar geleden werd de weg nog geherstraat, maar door de beperkte breedte ontstond opnieuw schade. Verkeer reedt regelmatig over de randen en doordat de sloten hier dicht langs de weg liggen, was verbreden geen realistische optie.
Een moderne versie van het karrenspoor
Na een eerder project aan de Willemstrjitte in Damwâld werd Schagen Infra opnieuw uitgenodigd om voor de Gemeente Dantumadeel in te schrijven. Net als daar is er voor de Koaiwei gekozen voor een zogenoemd strokenpad: twee betonnen rijstroken met daartussen een strook straatwerk.
"Je krijgt eigenlijk het beste van twee werelden," zegt Solle. "De stevigheid van beton, maar wel met een historisch ogend middendeel."
Die keuze is bewust gemaakt. Een volledig betonnen weg was eenvoudiger geweest, maar de opdrachtgever wil juist het karakter van haar landelijke wegen behouden. De betonnen stroken zorgen voor stabiliteit en sluiten het straatwerk als het ware op, waardoor de constructie veel beter bestand is tegen verkeersbelasting. Tussen de strokenpaden liggen volledig betonnen plateaus van ongeveer vijftien meter lang. "Die lijken bijna op kleine pleintjes," vertelt Solle. "Dat is ook precies de uitstraling die de opdrachtgever zoekt."
Machinaal waar anderen handwerk kiezen
Voor de uitvoering werd eerst de bestaande bestrating verwijderd en de oude zandbaan verlaagd. Dat was nodig omdat de nieuwe betonconstructie aanzienlijk dikker is dan de oude bestrating.
"Een klinker is ongeveer acht centimeter dik, het beton 21 centimeter. Dus je moet eerst zakken om straks weer op dezelfde hoogte uit te komen."
Vervolgens werden de betonstroken machinaal aangebracht. Daarmee onderscheidt Schagen Infra zich volgens Solle van veel andere aannemers.
"Veel bedrijven werken nog met bekistingen en handwerk. Dat kost meer tijd en het resultaat is vaak minder strak. Wij kunnen dit machinaal uitvoeren."
Hoewel Schagen Infra veel ervaring heeft met betonwerk, blijft deze vorm van aanleg specialistisch. Eerder werd een vergelijkbaar strokenpad aangelegd bij het vliegveld in Drachten en in Damwâld. De werkwijze wordt daarbij telkens verder verfijnd.
"We zijn eigenlijk nog steeds aan het pionieren. Dit werk voeren we alweer anders uit dan vorig jaar."
Na het storten wordt het beton ingezaagd, waarna het straatwerk, de goten, kolken en opritten worden aangebracht.
Doorwerken dankzij goede voorbereiding
Naast Readtsjerk werkt Solle met zijn collega's tegelijkertijd aan projecten in onder meer Meedhuizen, Damwâld, Groningen, Tynaarlo, Eelde en Bedum. Juist daarom zijn een strakke planning en betrouwbare ondersteuning belangrijk.
Voor het project in Readtsjerk werd via de vestiging Dokkum gebruikgemaakt van onder andere grondverzetmaterieel, rijplaten, 4x4-dumpers en sanitaire voorzieningen. Dankzij de afstemming met Sjoerd en Johan kon het werk volgens planning doorlopen.
Als alles volgens schema verloopt, dan ligt er binnenkort een weg die past bij het landschap, maar gebouwd is voor de toekomst.
Of zoals Solle het samenvat: "Je kunt hier natuurlijk gewoon beton neerleggen. Maar dan ben je ook iets kwijt. Juist die combinatie van beton en straatwerk maakt dat deze weg past bij de omgeving én klaar is voor de toekomst."
